Όταν οι επιχειρήσεις διενεργούν εμπορικές συναλλάγες για παράδειγμα όπως η αγορά εμπορευμάτων επί πιστώση, αγορές παγίων στοιχείων, πωλήσεις σε τρίτες χώρες ή διατηρούν λογαριασμούς καταθέσεων ή δάνεια σε ξένο νόμισμα. Η είσπραξη απαιτήσεων ή πληρωμή υποχρεώσεων σε μελλοντικό επηρεάζονται από τις διακυμάνσεις των ισοτιμιών forex.
Αλλά από την πλευρά της επιχείρησης στο τελος της χρήσης , όταν πάντα διενεργείται η αποτίμηση των απαιτήσεων και υποχρεώσεων αυτών των πράξεων και μπορεί να προκύψουν χρεωστικές ή πιστωστικές συναλλαγματικές διαφορές
Αρχικά να τονίσουμε ότι σύμφωνα με βάση το άρθρ 27 Ν. 4308, οι συναλλαγές που προκύπτουν κατά την ημερομηνία αναγνωρησης τους μετατρέπονται στο νόμισμα στον οποίο καταρτίζονται οι οικονομικές καταστάσεις της επιχείρησης και στο τέλος του χρόνου προκύπτουν συναλλαγματικές διαφορές.
Ως ημερομηνία αναγνώρισης ή συναλλαγής θεωρείται αυτή κατα την οποία αναλαμβάνεται η δεύσμευση για τη συναλλαγή. Από τις πράξεις αυτές μπρορεί να προκύψει κέρδος ή χασούρα αλλά μπορεί να αντιμετωπίσε αντιστάθμιση κινδύνου με τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης ΣΜΕ.
Αγορά παγίου στοιχείου σε ξένο νόμισμα επί πιστώση
για παράδειγμα Αγγλική λίρα
1/9/2025 έχουμε αγορά παγίου στοιχείου αξίας 5.000 Pound Sterling
Λογιστικός Χειρισμός
1E = 0.83 Αγγλική λίρα 6024.09Ε
1Ε = 0.87 Αγγλική λίρα 5747.12Ε
Αρχική αγορά μηχανήματος (1/9/2025) - Ισοτιμία (1Ε = 0,83Pounds)
Λογιστική σημασία της εγγραφής 13.00 -> 53.99 απεικονίζει την αύξηση των παγίων (χρέωση) και τη δημιουργία βραχυπρόθεσμης υποχρέωσης (πίστωση) σε ξένο νόμισμα. Το ποσό 6.024,09 Ευρώ αποτελεί την αξία κτήσης του μηχανήματος
αποτίμηση 31/12/2025
και όταν γίνει ο διακανομισμός σε μετέπειτα ημερομηνία έγουμε και συναλλαγματική διαφορά διακανονισμού Αποτίμηση 31/12/2025 - Υποχρεώσεις σε Ξένο Νόμισμα (Λογαριασμός 53.99)
H λογιστική σημασία της εγγραφής 53.99 -> 73.02 καταχωρεί την πιστωτική συναλλαγματική διαφορά από την αποτίμηση της βραχυπρόθεσμης υποχρέωσης σε ξένο νόμισμα. Η υποχρέωση μειώνεται (χρέωση 53.99) και η διαφορά πιστώνεται στα αποτελέσματα (73.02).
Φορολογικός χειρισμός
Οι πιστωτικές και χρεωστικές συναλλαγματικές διαφορές καταχωρούνται στον Έντυπο Ε3 στο πίνακα Ζ και υποπίνακας Ζ1 (κωδ 164,264,364, 464) και Ζ2 (κωδ 183,283, 383, 483) για τις επιχειρήσεις που έχουν απλογραφικά βιβλία και στο έντυπο Ν για τα νομικά πρόσωπα με διπλογραφικά βιβλία.
Οι χρεωστικές συναλλαγματικές διαφορές δεν είναι εκπιπτόμενες επιχειρηματικές δαπάνες από τα ακαθάριστα δεν αντιστοιχούν σε πραγματική συναλλαγή. Οι πιστωτικές συναλλαγματικές διαφορές δεν υπόκεινται σε φόρο εισοδήματος νομικών προσώπων, αφού η κατά την αποτίμηση αυτά δεν αποτελούν έσοδα επιχειρηματικής δραστηριότητας.
Αποτίμηση τέλους χρήσης: Οι συναλλαγματικές διαφορές που προκύπτουν από την επιμέτρηση στις 31/12 δεν αναγνωρίζονται φορολογικά μέχρι τον διακανονισμό.
Διακανονισμός (είσπραξη/πληρωμή): Οι διαφορές που πραγματοποιούνται κατά την οριστική τακτοποίηση της απαίτησης ή υποχρέωσης αναγνωρίζονται άμεσα στα φορολογητέα αποτελέσματα.
Επειδή υπάρχει διαφοροποίηση της λογιστικής από τη φορολογική βάση, δημιουργείται υποχρέωση στις επιχειρήσεις να παρακολουθούν τόσο τη λογιστική βάση όσο και τη φορολογική βάση με βάση τα ΕΛΠ.
Οπότε ανάλογα με την περίπτωση γίνεται και φορολογική αναμόρφωση
Πως διαβιβάζονται στο ΜyData
Οι πιστωτικές συναλλαγματικές διαφορές χαρακτήριζονται και αποστέλλονται στο mydata με τον Τύπο Παραστατικού: 17.3 ενώ οι χρεωστικές με τύπο παραστατικού: 17.5 και αυτό μέχρι την μέχρι την υποβολή δήλωσης φορολογίας εισοδήματος.
